Porozumienie przebija układ zbiorowy

Nasza firma planuje wprowadzenie 12-miesięcznego okresu rozliczeniowego zgodnie z przepisami pakietu antykryzysowego. Obowiązujący u nas zakładowy układ zbiorowy pracy przewiduje trzymiesięczny okres rozliczeniowy. Czy mimo to istnieje możliwość wprowadzenia takiego zapisu?

Odpowiada Izabela Lipińska prawnik w kancelarii Radcy Prawnego Marcina Wojewódki:

Przepisy pakietu antykryzysowego nie wyłączają możliwości zawarcia porozumienia o wprowadzeniu przedłużonego do 12 miesięcy okresu rozliczeniowego, o którym mowa w tej ustawie, jeżeli u danego pracodawcy obowiązuje już układ zbiorowy pracy.

Z brzmienia przepisów ustawy o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego nie wynika jednoznacznie, jaką pozycję w hierarchii źródeł prawa pracy zajmuje takie porozumienie u pracodawcy związanego postanowieniami układu zbiorowego, ale ratio legis ustawy przemawia za przyjęciem, że porozumienie jest wobec niego aktem szczególnym. I jako takie ma pierwszeństwo zastosowania w zakresie wynikającym z przepisów ustawy (np. przedłużenie okresu rozliczeniowego, indywidualny rozkład czasu pracy pracownika z wyłączeniem przepisów o dobie pracowniczej, obniżenie wymiaru czasu pracy).

W treści takiego porozumienia powinno się jednak odnieść do przepisów układu zbiorowego pracy, tj. wskazać, które przepisy układowe będą czasowo odmiennie uregulowane bądź zmodyfikowane (zawieszone). Zawarcie porozumienia jest szczególnie wskazane właśnie w sytuacjach, kiedy u pracodawcy funkcjonuje kilka organizacji związkowych będących stronami układu zbiorowego, a nie wszystkie skłonne są wprowadzić do niego zmiany. Zwłaszcza jeśli zmiany te nie leżą w interesie wszystkich pracowników, co przykładowo może dotyczyć wprowadzenia przedłużonego okresu rozliczeniowego czy też obniżenia wymiaru czasu pracy. Zgodnie bowiem z przepisami pakietu antykryzysowego, jeżeli nie jest możliwe uzgodnienie treści porozumienia ze wszystkimi zakładowymi organizacjami związkowymi, to przedsiębiorca uzgadnia treść porozumienia z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi w rozumieniu art. 24125a kodeksu pracy.

Powyższe oznacza, że w praktyce jest dużo łatwiejsze doprowadzenie do zawarcia porozumienia, bo wystarczy, aby tylko reprezentatywne organizacje związkowe wyraziły zgodę na jego zawarcie. W takim przypadku postanowienia porozumienia zawartego tylko z częścią organizacji związkowych będą miały pierwszeństwo przed przepisami układu zbiorowego pracy zawartego z większą liczbą związków.

Rzeczpospolita