Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli powód jednoznacznie formułuje żądanie, to sąd pracy nie ma obowiązku pouczać go o bezzasadności powództwa i możliwości skutecznego dochodzenia innych roszczeń.

Powód Andrzej A. członek spółdzielni pracy zatrudniony w fabryce wyrobów gumowych na podstawie spółdzielczej umowy o pracę 6.10.2004 r. samowolnie opuścił pracę. Wskutek tego zdarzenia 7.10.2004 r. rada nadzorcza spółdzielni podjęła uchwałę o wykluczeniu Andrzeja A. ze spółdzielni z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych. W uzasadnieniu stwierdzono, że samowolnie opuszczając pracę, zakłócił cykl produkcyjny. Pismo zawierało pouczenie o prawie wniesienia odwołania od uchwały rady nadzorczej do walnego zgromadzenia w terminie 30 dni. Powód nie odwołał się, ale zwrócił do sądu z żądaniem przywrócenia do pracy. Powództwo to nie zostało przez sąd I instancji uwzględnione. Sąd ten stwierdził, że specyfiką spółdzielczych umów o pracę jest niemożność dyscyplinarnego zwolnienia pracownika w trybie art. 52 Kodeksu Pracy. Jeśli zachodzą przesłanki do zastosowania tego przepisu, to możliwe jest wykluczenie członka ze spółdzielni, co skutkuje utratą członkostwa i wygaśnięciem spółdzielczego stosunku pracy. Wykluczony może kwestionować uchwałę w trybie wewnątrzspółdzielczym albo zwrócić się w terminie 6 tygodni bezpośrednio do sądu z żądaniem uchylenia uchwały.

Andrzej A. nie wykorzystał żadnej z tych dróg, gdyż wnosił o przywrócenie do pracy. A zatem uchwała wykluczająca go ze spółdzielni stała się skuteczna i wiążąca. Tego samego zdania był sąd II instancji. Powód zaskarżył ten wyrok skargą kasacyjną. Twierdził, że sąd był obowiązany pouczyć go, jakie przysługują mu prawa i roszczenia, skoro wiedział, że wniesione przez niego powództwo jest bezzasadne.

Sąd Najwyższy oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazał, że powód od początku sprawy wnosił o przywrócenie do pracy. Nie przekształcił powództwa i nie zażądał uchylenia uchwały rady nadzorczej o wykluczeniu ze spółdzielni nawet po otrzymaniu odpowiedzi na pozew, w której jasno stwierdzono, że to jest jedyna prawidłowa droga dochodzenia przez powoda ochrony praw. Sąd natomiast nie mógł orzekać o innym roszczeniu niż zgłoszone – choćby nawet uważał, że jedyne skuteczne żądanie to wniosek o uchylenie uchwały, co jest zgodne z art. 5 KPC.

Wyrok SN z 27.3.2007 r., II PK 235/06

źródło: Monitor Prawa Pracy